Đi tìm những sự thật thú vị về Bia

[Chợ 30s] Chúng ta hãy đi tìm tên gọi và nguồn gốc của Bia, những công thức phối ghép chuẩn mực và một số điều thú vị khác về Bia nhé!

Bia mặc dù là một trong những thức uống lâu đời nhất của loài người nhưng bia chỉ được biết đến nhiều ở Châu Á nói chung và Việt Nam nói riêng gần 200 năm trở lại đây. Vì Vậy, đối với người Việt, Bia vẫn có những bí mật thú vị mà không phải ai cũng nắm rõ.

>> Tìm hiểu về các loại Ly đẹp & lạ dùng để uống bia (types of beer glasses)

Tại sao gọi là… Bia?

Định danh BIA của người Việt được lấy theo phiên âm của tiếng Pháp “Bière”, vì vậy có thể coi bia là từ mượn của tiếng Việt trong từ điển giống như các từ đã trở nên thông dụng khác như: bê tông (béton), áo sơ mi (chemise), bánh Ga tô (gâteau) … Điều thú vị là người Việt đã Việt hóa bia một cách tài tình và dân gian hóa, khiến cho từ mượn đó đi vào cuộc sống hàng ngày như một từ thuộc về chúng ta, chẳng thế mà chỉ có ở Việt Nam mới có các loại bia như: bia cỏ, bia rau, bia hơi… thậm chí là… bia ôm.

Nguồn gốc của Bia

Bia hiện đại là thức uống được biết đến nhiều ở các nước Tây Âu như: Pháp, Đức, Bỉ… nhưng nguồn gốc của Bia lại được ghi nhận khoảng 6000 năm trước Công nguyên tại vùng Lưỡng Hà – Mesopotamia (bao gồm lãnh thổ Iraq, Kuwait, đông Syria, đông nam Thổ Nhĩ Kỳ, và tây nam Iran hiện tại). Các nhà khảo cố đã có những thử nghiệm hóa học trên những bình gốm cổ được tìm thấy ở vùng đất nay thuộc Iran và khẳng định rằng đây là quá trình làm Bia bằng cách lên men tự nhiên các loại ngũ cốc trong không khí. Điều này cũng đồng thời khẳng định rằng, quá trình lên men bia là thực nghiệm sinh học đầu tiên mà con người thực hiện.

Bia chỉ được ghi nhận xuất hiện ở Châu Âu vào thời kỳ đồ đá, khoảng 3000 năm trước Công nguyên.

Vị thần bảo trợ cho Bia

Bia được coi là sản phẩm của phái mạnh, nhưng điều thú vị là vị thần bảo trợ cho bia lại là Nữ thần Ninkasi của vùng Lưỡng Hà.

Người Châu Âu bán Bia ở đâu?

Trước cách mạng công nghiệp, Bia được sản xuất thủ công, trong các hộ gia đình, nhưng ít ai biết rằng một trong những nơi bán bia đầu tiên ở Châu Âu lại từ các … Tu viện và tất nhiên những người nấu bia thường là các tu sĩ. Weihenstephan (xứ Bavaria – nay thuộc Đức) – là tên của xưởng nấu bia thương mại cổ nhất đến nay vẫn còn hoạt động, và nó là một xưởng nấu bia của một Tu viện.

Bia xuất hiện ở Châu Á khi nào?

Mặc dù các dấu tích khảo cổ cho thấy Bia có nguồn gốc từ Châu Á (Vùng Lưỡng Hà và Trung Quốc cổ đại) nhưng mãi đến năm 1855 nhà máy Bia đầu tiên của Châu Á mới được thành lập. Nhà máy này do Edward Dyer (người Anh) làm chủ, lấy tên là Dyer Breweries, đặt tại Kasauli một địa điểm trên dãy núi Himalaya, nay thuộc Ấn Độ. Cho đến nay, công ty này vẫn đang hoạt động tuy đã đổi tên thành Mohan Meakin với đa ngành nghề, thương hiệu bia nổi tiếng của họ là Lion Beer.

Trước Hoa Bia, người ta nấu Bia bằng gì?

Hoa bia (Houblon) là thành phần không thể thiếu trong việc sản xuất bia ngày nay, nhưng việc bổ sung hoa bia để tạo vị đắng cho bia lại là một phát kiến tương đối mới. Trước khi có hoa bia, thời Trung cổ người ta sử dụng hỗn hợp các loại thảo dược thông thường (gruit) vào quá trình nấu bia. Hoa bia được trồng tại Pháp vào khoảng thế kỷ thứ 9. Văn bản cổ nhất ghi nhận sự xuất hiện của hoa bia trong bia có niên đại vào năm 1067, thật thú vị khi văn bản này do nữ tu viện trưởng kiêm nhà văn Hildegard ghi chép lại, hẳn đây là một phụ nữ yêu thích bia.

Bia cũng có hẳn một bộ Luật sản xuất

Bộ luật này được đưa ra từ năm …1515. Reinheitsgebot (luật sản xuất bia tinh khiết), do William IV, Công tước xứ Bavaria (Đức) đưa ra được coi là bộ luật quy định về sản xuất thực phẩm lâu đời nhất vẫn còn được dùng cho đến thế kỷ 20. (Reinheitsgebot đã được luật pháp Đức thông qua chính thức vào năm 1987).

Bia và Louis Pasteur

Louis Pasteur nhà hóa học, vi sinh học nổi tiếng người Pháp, người có công lao được ghi nhận về Y học trên toàn Thế giới, là người có vai trò rất lớn trong nền công nghiệp sản xuất bia hiện đại. Năm 1857, Pasteur đã phát minh ra vai trò của men bia trong quá trình lên men, phát minh này đã giúp cho các nhà sản xuất bia phương pháp ngăn chặn vị chua của bia bởi các loại vi sinh vật không mong muốn.

Vậy ở Việt Nam thì sao?

Bia hiện đại cũng có mặt ở Việt Nam trong khoảng thời gian này cùng với sự xâm chiếm thuộc địa của Thực dân Pháp. Năm 1875, Victor Larue đã thành lập một xưởng sản xuất bia ở Sài Gòn, tiền thân của công ty BGI sau này, tuy nhiên bia có lẽ đã theo chân những người lính thực dân Pháp vào lãnh thổ Việt Nam từ nhiều năm trước. Victor Larue, cha đẻ của hãng BGI xuất thân từ một anh kỹ sư công nghiệp, kiêm sĩ quan hàng hải (đã giải ngũ trước đó), vì vậy xưởng sản xuất bia này đã tiệm cận với công nghệ sản xuất bia ngày nay. Tuy nhiên, ý tưởng kinh doanh ban đầu của Larue hướng đến là sản xuất nước đá để tiêu thụ tại xứ sở nhiệt đới như Sài Gòn. BGI là viết tắt của Brasseries (hãng nấu bia) Glacières (hãng nước đá) d’Indochine (Đông Dương) tức là Hãng bia và nước đá Đông Dương, sau này d’Indochine đổi thành Internationales (quốc tế).

Bia và toàn cầu hóa

Anheuser-Busch InBev (AB InBev), có trụ sở chính ở Bỉ và sở hữu hơn 200 thương hiệu bia nổi tiếng thế giới như: Budweiser, Corona, Beck, Leffe… Hãng bia này vốn được sáng lập bởi Eberhard Anheuser, một người kinh doanh xà phòng ở Đức, sau này con gái của Anheuser kết hôn Adolphus Busch vào năm 1861, nên cái tên viết tắt Anheuser-Busch cũng ra đời từ đó. Tuy nhiên, Adolphus Busch lại lập nghiệp và thành công tại Mỹ, ông là nhà sản xuất bia đầu tiên của Mỹ sử dụng công nghệ thanh trùng vào sản xuất bia và sử dụng đường sắt để mở rộng khả năng phân phối các sản phẩm của hãng. Năm 2008, InBev (liên doanh giữa Interbrew Bỉ và Ambev Brazil) đã mua Anheuser-Busch với giá gần 52 tỷ USD, chính thức đưa Anheuser-Busch InBev trở thành nhà sản xuất bia lớn nhất thế giới. Cuối năm 2015, AB InBev chào mua SAB Miller, hãng bia lớn thứ 2 Thế giới để sáp nhập thành một đại công ty bia chiếm tới 1/3 tổng sản lượng bia toàn Thế giới, thương vụ này khoảng 107 tỷ USD, tuy nhiên đến nay thương vụ này chưa hoàn tất do vấp phải một số vấn đề pháp lý về kinh doanh độc quyền. Đến đây, ta mới thấy sự thú vị trong nền công nghiệp Bia hiện nay, một công ty bia của Bỉ, được sáng lập tại Đức, gây dựng tên tuổi ở Mỹ, hiện được chi phối bởi các nhà đầu tư đến từ Brazil và họ muốn mua lại SAB Miller vì chưa đặt được hệ thống phân phối bia tại Châu Phi.

Hãng bia lớn nhất Châu Á hiện nay thuộc về China Resource Snow Breweries Ltd (thường được gọi đơn giản là CR Snow). Hãng này chỉ đứng thứ 5 trong bảng xếp hạng thế giới sau SAB Miller của Anh, Heineken International của Hà Lan và Carlsberg Group của Đan Mạch. Điều thú vị là để leo lên vị trí thứ 5 này, CR Snow có đến 49% vốn góp của SAB Miller, hãng bia thứ 2 thế giới và nếu thương vụ sáp nhập giữa AB InBev và SAB Miller kể trên thành công thì liên minh này buộc phải bán đi số cổ phần tại CR Snow để tránh những vấn đề pháp lý về độc quyền thương mại.

Dông dài như vậy để chúng ta thấy rằng Toàn cầu hóa đã ảnh hưởng sâu sắc đến ngành sản xuất và phối bia đã tồn tại đến gần 8000 năm qua, từ sản xuất thủ công qua thời kỳ Cách mạng công nghiệp ở Châu Âu rồi đến Toàn cầu hóa. Vì vậy, một ngày nào đó, những 333, Saigon Larger, Saigon Special của SABECO gia nhập một liên minh toàn cầu giống như những Budweiser, Corona, Peroni, Tiger… cũng là phù hợp với quy luật phát triển.

Những công thức phối ghép Bia chuẩn mực

Nhờ vào dự đa dạng trong hương vị mà bia có thể dùng kèm với nhiều loại đồ ăn khác nhau, mang đến sự tươi mới và mức độ tương tác cao với vị ngon của từng món riêng biệt

Xưa nay, phô mai và rượu vang vốn được coi là cặp đôi hoàn hảo, nhưng rõ ràng với người sành sỏi trong lĩnh vực ẩm thực còn biết thêm rằng, bia cũng cực kỳ phù hợp với các món “ăn chơi” độc đáo này. Nếu chọn không đúng, một số loại rượu vang có thể lấn áp mùi vị đặc trưng của phô – mai, trong khi đó, carbonat có trong bia lại giúp giảm bớt vị gắt và làm tăng độ béo ngậy, khiến món này trở nên “thăng hoa” khi thưởng thức cùng bia. Bất kể loại phô –mai nào cũng vậy, cho dù là chaeddar, parmesan, brie, phô-mai xông khói, phô –mai bò cười hay phô-mai dây.

Tương tự vậy, những món ăn sử dụng nhiều phô-mai như pizza, các loại pasta, sandwich hay casserole cũng sẽ ngon bất ngờ khi người ăn dùng thêm một ly lager. Có một lưu ý nho nhỏ, với các loại phô-mai nặng mùi như phô-mai xanh hoặc phô-mai dê, hãy chọn các loại bia sẫm màu và có nồng độ cao hơn một chút, như Chimay xanh, trắng, Oettinger hoặc Loroyse, cũng có thể là bia tươi đen và đỏ. Mặc dù bia dùng với hải sản có một vài tác hại nhất định cho cơ thể, nhưng giữa tiết trời nóng bức thì rất khó để chọn một loại đồ uống khác. Đừng bao giờ để hương vị tươi ngon của hải sản bị che phủ bởi mùi bia, đó là lý do vì sao nên chọn các loại bia càng nhẹ càng tốt, hoặc các loại bia thơm mùi hoa quả như Duvel hoặc Sài Gòn Special cũng là một gợi ý chính xác. Bia nhẹ cũng nên được sử dụng với các loại thịt gia cầm như gà, vịt, thịt chim.

Một trong những nguyên tắc cần nhớ khi lựa chọn đồ nhậu cho bia là phải khô, ít sốt, có vị đậm đà đặc trưng. Đĩa thịt nguội tổng hợp luôn là món thích hợp cho cả bia và rượu vang. Trong khi đó, lẩu chưa bao giờ và sẽ không bao giờ là thứ được chọn để dùng với bia, bất kể trong thời tiết nào. Nhưng trong các món ăn khô, cũng phải tránh đồ chiên, như khoai tây chiên chẳng hạn, vì bia làm tăng khả năng hấp thụ chất béo của cơ thể. Tuy nhiên, nếu vẫn “khoái khẩu” nhóm thức ăn này thì vẫn có một số lợi ích nhất định ở đây: vị mặn của muối và chút dần mỡ còn đọng lại trên khoang miệng luôn khiến người uống có cảm giác thèm uống nữa. Cuộc vui cũng vì thế mà vui hơn. Nhưng xin hãy giữ tỉnh táo để còn biết điểm dừng. Cũng như với hải sản, bia nhẹ sẽ là lựa chọn lý tưởng trong trường hợp này, ví vụ như Saigon Special hay nhẹ hơn nữa là Saigon Lager.

Những công thức phối ghép Bia chuẩn mực
Những công thức phối ghép Bia chuẩn mực

Bít – tết và vang Carbenet là sự kết hợp kinh điển trong nghệ thuật ẩm thực, nhưng các loại bia sẫm màu và vị nặng cũng giúp miếng thịt lớn trở nên dễ nuốt hơn, thậm chí còn đậm đà hơn. Bia luôn hợp với đồ nướng, vì thế, ở rất nhiều nhà hàng bít –tết cà burger nổi tiếng, bia được xếp ngang hàng với rượu vang trong những lựa chọn về đồ uống. Các món đậm đà gia vị và mang tính địa phương cao như đồ Tứ Xuyên, đồ Mexico hay đồ Thái càng gần đến bia – đặc biệt là bia nhẹ, bởi cả hai sẽ giúp cùng nhau “tỏa sáng”. Bia giảm độ cay và nóng của món ăn, ngược lại, chính vị cay đó lại làm vị đắng nhẹ ngon lành của hoa houblon trong bia lan tỏa nồng nàn hơn.

Và cuối cùng, khó tin nhưng có thật, bia cũng không hề “lệch tông” với các món tráng miệng, kể cả bánh ngọt. Các chuyên gia luôn nói, bia có vị ngọt của hoa quả thường được dùng để cân bằng lại vị ngọt của chocolate, đồng thời làm nổi bật hơn vị đắng ngọt ngào của nó. Dùng kèm với nhiều loại hoa quả có vị thanh đến chua nhẹ càng hợp lý hơn. Bánh Pudding, sobert hay kem cũng rất ổn. Rõ ràng, bia với đồ tráng miệng không phải thứ ai cũng nghĩ tới, nhưng lại ẩn chứa cả một trời hương vị lạ lẫm…

Bia cũng có lịch sử nguồn gốc và nhiều điều thú vị thật!

5/5 - (6 bình chọn)
Đăng ký nhận thông báo qua email
Thông báo cho
guest

0 Thảo luận
Phản hồi nội tuyến (inline)
Xem tất cả bình luận
0
Hãy để lại nhu cầu của bạn!x